નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે રવિવારે લોકસભામાં દેશનું સામાન્ય બજેટ (કેન્દ્રીય બજેટ 2026) રજૂ કર્યું અને તેમના બજેટ ભાષણમાં અનેક મોટી જાહેરાતો કરી. મોદી સરકારમાં નાણામંત્રી તરીકે આ તેમનું સતત નવમું બજેટ હતું. સીતારમણે ઘણી વસ્તુઓ પર કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડો કરવાની જાહેરાત કરી, એટલે કે તે બધી સસ્તી થશે. ચાલો જાણીએ કે બજેટની જાહેરાતો પછી કઈ વસ્તુઓ સસ્તી થશે અને કઈ વધુ મોંઘી થશે.

નાણામંત્રીએ તેમના બજેટ ભાષણમાં જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં ઉત્પાદિત વસ્તુઓ પર ખાસ કરીને કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડો કરવામાં આવી રહ્યો છે. કેટલીક વસ્તુઓનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે કહ્યું કે ચામડા અને કાપડની નિકાસ પણ ડ્યુટી-મુક્ત રહેશે. આ વસ્તુઓ પર કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડો લાગુ કરવામાં આવી રહ્યો છે. સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં મૂળભૂત કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડો લાગુ કરવામાં આવશે.

આ વસ્તુઓ સસ્તી થશે

• કપડાં
• ચામડાની વસ્તુઓ
• સિન્થેટિક ફૂટવેર
• ચામડાની પ્રોડક્ટ્સ
• 17 કેન્સર અને ડાયાબિટીસની દવાઓ ડ્યુટી ફ્રી
• લિથિયમ-આયન સેલ
• મોબાઇલ બેટરી સસ્તી થશે
• સોલાર ગ્લાસ સસ્તી થશે
• મિશ્ર ગેસ સીએનજી
• ઇવી
• માઇક્રોવેવ ઓવન
• એરક્રાફ્ટ ઇંધણવિદેશ પ્રવાસ

વિદેશમાં અભ્યાસથી લઈને રમતગમતની વસ્તુઓ સસ્તી થશે

કાચા ચામડા અને સંબંધિત સામગ્રી પર ડ્યુટી કાપથી જૂતા અને બેગ સસ્તા થશે, જ્યારે બેટરી જેવા મોબાઇલ ફોનના ભાગો સસ્તા થશે, જેના કારણે ફોનના ભાવમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. વધુમાં, સરકારે વિદેશી શિક્ષણને સસ્તું બનાવવા અંગે એક મોટી જાહેરાત કરી છે, કારણ કે TCS વ્યાજ દર 5% થી ઘટાડીને 2% કરવામાં આવ્યો છે. રમતગમત સંબંધિત વસ્તુઓ પણ સસ્તી થશે, કારણ કે આ વસ્તુઓ પર કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડવામાં આવી છે.

આ ક્ષેત્રોમાં ફુગાવો વધશે

વધુમાં, જે ક્ષેત્રોમાં કસ્ટમ ડ્યુટી વધારવામાં આવી છે, એટલે કે, જે વસ્તુઓ મોંઘી થવા જઈ રહી છે. તેમાં, સૌથી ઉપર, દારૂ, ભંગાર અને ખનિજોનો સમાવેશ થાય છે.

શું સસ્તું થયું અને શું મોંઘું થયું?

સામાન્ય જનતાને રાહત આપવા માટે બજેટમાં ઘણા મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો કરવામાં આવ્યા છે. કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ફેરફારથી દવાઓ, મોબાઇલ ફોન, EV બેટરી અને રમતગમતનો સામાન સસ્તો થયો છે, જ્યારે સિગારેટ, વિદેશી દારૂ, લક્ઝરી સામાન અને F&O વેપાર વધુ મોંઘો થયો છે.

શું સસ્તું થયું?

દવાઓ: 17 કેન્સર સંબંધિત દવાઓ અને 7 દુર્લભ રોગ સંબંધિત દવાઓ સંપૂર્ણપણે ડ્યુટી-મુક્ત કરવામાં આવી છે. વ્યક્તિગત ઉપયોગ માટે આયાતી દવાઓ પરની ડ્યુટી 20% થી ઘટાડીને 10% કરવામાં આવી છે.

મોબાઇલ અને ઇલેક્ટ્રોનિક્સ: કેમેરા મોડ્યુલ અને ડિસ્પ્લે પેનલ જેવા ઘટકો પરની ડ્યુટી ઘટાડવામાં આવી હોવાથી સ્થાનિક રીતે ઉત્પાદિત સ્માર્ટફોન અને ટેબ્લેટ સસ્તા થઈ શકે છે. આ ઉપરાંત, માઇક્રોવેવ ઓવનના કેટલાક ભાગો પર પણ છૂટ આપવામાં આવી છે.

ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EVs): EV બેટરી અને લિથિયમ-આયન બેટરીના ઉત્પાદનમાં વપરાતા કાચા માલ (જેમ કે લિથિયમ અને કોબાલ્ટ) પર કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડવામાં આવી છે.

ફૂટવેર અને કપડાં: ચામડાના ફૂટવેર અને કપડાંની નિકાસને પ્રોત્સાહન આપવા માટે, કાચા માલ પરની આયાત જકાત ઘટાડવામાં આવી છે, જે સ્થાનિક બજારમાં તેમની કિંમતોમાં પણ રાહત આપી શકે છે.

રમતગમતના સામાન: ખેલો ઇન્ડિયા મિશન હેઠળ રમતગમતના સાધનોને વધુ સસ્તું બનાવવામાં આવ્યા છે.

હવાઈ મુસાફરી (સંભવિત): નાગરિક વિમાનના ભાગો અને જાળવણી (MRO) માટેના કાચા માલ પર કસ્ટમ ડ્યુટીમાં છૂટ આપવામાં આવી છે, જે ઉડ્ડયન ક્ષેત્ર માટે લાંબા ગાળાના ખર્ચમાં ઘટાડો કરી શકે છે.

સૌર અને CNG: સરકારે સ્વચ્છ ઉર્જાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સૌર સિસ્ટમ પરના કર ઘટાડ્યા છે, જેના કારણે CNG પણ સસ્તું થઈ શકે છે.

શું મોંઘુ થયું છે?

તમાકુ ઉત્પાદનો અને સિગારેટ: બજેટમાં સિગારેટ અને પાન મસાલા પર નવી એક્સાઇઝ ડ્યુટી અને પાન મસાલાનો પ્રસ્તાવ છે, જેનાથી આ ઉત્પાદનો વધુ મોંઘા બને છે.

વિદેશી દારૂ: આયાતી દારૂ પરની જકાતમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.

આયાતી લક્ઝરી વસ્તુઓ: વિદેશી પરફ્યુમ, ઉચ્ચ કક્ષાના જૂતા, કપડાં અને લક્ઝરી ઘડિયાળો આયાત જકાતમાં વધારો થવાને કારણે વધુ મોંઘા થઈ શકે છે.

સોનું અને ચાંદી: કિંમતી ધાતુઓ પરની આયાત જકાતમાં ફેરફાર સ્થાનિક બજારમાં તેમની કિંમતોમાં વધારો કરી શકે છે.

શેરબજારમાં રોકાણ: ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ (F&O) પર સિક્યોરિટી ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) માં નોંધપાત્ર વધારો કરવામાં આવ્યો છે, જેના કારણે શેરબજારમાં વેપાર વધુ મોંઘો બન્યો છે.