ચાર ધામમાં હવે મોબાઇલ ફોન અને કેમેરાની 'No Entry', મંદિર પરિસરમાં વીડિયો અને ફોટોગ્રાફી પર પ્રતિબંધ
Paras Joshi
Author
ઉત્તરાખંડમાં ચાલતી ચાર ધામ યાત્રા હવે વધુ શિસ્તબદ્ધ અને આધ્યાત્મિક માહોલ સાથે આગળ વધશે. રાજ્યના પવિત્ર ચાર ધામ—ગંગોત્રી, યમુનોત્રી, કેદારનાથ અને બદ્રીનાથ—ના મંદિર પરિસરોમાં મોબાઇલ ફોન અને કેમેરા પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાગુ કરવાનો મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. ગઢવાલ કમિશ્નર વિનય શંકર પાંડે દ્વારા યોજાયેલી ઉચ્ચસ્તરીય સમીક્ષા બેઠક બાદ આ નિર્ણય જાહેર કરવામાં આવ્યો, જેમાં જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટો, વરિષ્ઠ પોલીસ અધિકારીઓ અને સંબંધિત વિભાગોના અધિકારીઓ હાજર રહ્યા હતા.
કમિશ્નર પાંડેએ જણાવ્યું કે છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં દર્શન દરમિયાન મોબાઇલ ફોન અને કેમેરાના અતિરેક ઉપયોગથી અનેક સમસ્યાઓ સામે આવી હતી. ખાસ કરીને વિડિયો બનાવવાની ઉતાવળ, સેલ્ફી લેવાની દોડધામ અને લાઈવ સ્ટ્રીમિંગના કારણે મંદિરોમાં ભીડ વ્યવસ્થાપન મુશ્કેલ બનતું હતું. આ કારણે સાચા અર્થમાં શાંતિપૂર્વક દર્શન કરવા આવેલા શ્રદ્ધાળુઓને અસુવિધાનો સામનો કરવો પડતો હતો. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને મંદિર પરિસરમાં સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાગુ કરવાનો નિર્ણય લેવાયો છે.
ચાર ધામ યાત્રા માત્ર પ્રવાસ નહીં પરંતુ કરોડો શ્રદ્ધાળુઓ માટે આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, ગયા યાત્રા સીઝનમાં ચાર ધામમાં 50 લાખથી વધુ શ્રદ્ધાળુઓ પહોંચ્યા હતા. આવનારા સમયમાં આ સંખ્યા વધવાની સંભાવના છે, તેથી યાત્રાને વધુ સુવ્યવસ્થિત અને શ્રદ્ધાપૂર્ણ બનાવવા માટે નિયમોમાં કડકાઈ લાવવામાં આવી રહી છે. નવા નિયમોથી દર્શન પ્રક્રિયા વધુ સરળ અને શાંત બનવાની આશા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
આ નિર્ણય ખાસ કરીને સોશિયલ મીડિયા વ્લોગર્સ અને કન્ટેન્ટ ક્રિએટર્સ માટે મોટો ઝટકો સાબિત થયો છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી ચાર ધામ યાત્રા વ્લોગિંગ અને રીલ્સ માટે પણ લોકપ્રિય બની ગઈ હતી. ઘણા લોકો ધાર્મિક સ્થળોને કન્ટેન્ટ ક્રિએશનના દ્રષ્ટિકોણથી જોવા લાગ્યા હતા, જે મંદિરની પવિત્રતા સાથે સુસંગત નહોતું. અધિકારીઓનું માનવું છે કે આ નિયમથી ધાર્મિક સ્થળોની ગૌરવપૂર્ણ ઓળખ જળવાશે.
વિનય શંકર પાંડેએ સ્પષ્ટ કર્યું કે શ્રદ્ધાળુઓને મંદિર પ્રવેશ પહેલાં પોતાના મોબાઇલ ફોન અને કેમેરા નિર્ધારિત સ્થળે જમા કરાવવાના રહેશે. મંદિર પરિસરમાંથી બહાર આવ્યા બાદ તેઓ પૃષ્ઠભૂમિમાં ફોટો કે વીડિયો લઈ શકશે. બદ્રીનાથ-કેદારનાથ મંદિર સમિતિને આ ઉપકરણોની સુરક્ષિત જમા અને પરત આપવા માટે યોગ્ય વ્યવસ્થા ઉભી કરવાની સૂચના આપવામાં આવી છે, જેથી શ્રદ્ધાળુઓને કોઈ તકલીફ ન પડે.
આ નિર્ણયથી ઘણા શ્રદ્ધાળુઓએ સંતોષ વ્યક્ત કર્યો છે. લાંબી અને કઠિન યાત્રા બાદ જ્યારે તેઓ મંદિર પહોંચે છે, ત્યારે તેઓ શાંતિ અને એકાગ્રતાથી પોતાના ઈષ્ટ દેવના દર્શન કરવા માંગે છે. કેમેરા અને મોબાઇલના કારણે થતી અવ્યવસ્થાથી મુક્ત વાતાવરણમાં હવે વધુ આધ્યાત્મિક અનુભવ મળશે, એવું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
રાજ્ય સરકારનું માનવું છે કે ચાર ધામ યાત્રાની પવિત્રતા જાળવવી સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા છે. આધુનિક ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ જીવનને સરળ બનાવે છે, પરંતુ ધાર્મિક સ્થળોએ તેની મર્યાદા જરૂરી છે. આ નિર્ણય સાથે ઉત્તરાખંડ સરકારે સ્પષ્ટ સંદેશ આપ્યો છે કે આસ્થા અને આધ્યાત્મિક શાંતિ કોઈપણ પ્રકારની ડિજિટલ ઉતાવળથી ઉપર છે.