ગ્રીનલેન્ડ પર કબજો કરવાનો વિરોધ મોંઘો પડ્યો, ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનો ટેરિફ બોમ્બ 8 દેશો પર ફૂટ્યો
Paras Joshi
Author
ગ્રીનલૅન્ડ પર કબજો જમાવવાની અમેરિકી યોજના હવે આંતરરાષ્ટ્રીય વિવાદનું મોટું કારણ બની ગઈ છે. આ મુદ્દે ખુલ્લેઆમ વિરોધ કરનાર યુરોપના આઠ દેશો સામે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રંપે કડક આર્થિક પગલું ભર્યું છે. ટ્રંપે જાહેરાત કરી છે કે ડેનમાર્ક, નૉર્વે, સ્વીડન, ફ્રાન્સ, જર્મની, યુકે, નેધરલેન્ડ્સ અને ફિનલૅન્ડ પર 10 ટકા વધારાનો ટૅરિફ લાદવામાં આવશે. આ નિર્ણયને ટ્રંપે સીધો સંદેશ ગણાવ્યો છે કે જો ગ્રીનલૅન્ડ અંગે અમેરિકાની શરતો સ્વીકારવામાં નહીં આવે તો પરિણામો ગંભીર થઈ શકે છે.
ટ્રંપે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ચેતવણી આપી છે કે જો ગ્રીનલૅન્ડની ખરીદી અથવા નિયંત્રણ અંગેની ડીલ સફળ નહીં થાય, તો આ ટૅરિફને વધારીને 25 ટકા સુધી લઈ જવાશે. તેમની આ જાહેરાત બાદ યુરોપિયન રાજધાનીઓમાં ચિંતા અને અસંતોષનો માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. યુરોપિયન દેશો આ નિર્ણયને આર્થિક દબાણ તરીકે જોઈ રહ્યા છે, જ્યારે ટ્રંપ પ્રશાસન તેને અમેરિકાની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે જોડે છે.
આ બધાની વચ્ચે અમેરિકી કોંગ્રેસના એક દ્વિદલીય પ્રતિનિધિમંડળે શનિવારે ડેનમાર્ક અને ગ્રીનલૅન્ડની મુલાકાત લઈ પરિસ્થિતિ શાંત કરવાની કોશિશ કરી હતી. પ્રતિનિધિમંડળના નેતા અને ડેલાવેરના ડેમોક્રેટિક સેનેટર ક્રિસ કુન્સે કહ્યું કે ગ્રીનલૅન્ડ મુદ્દે વ્હાઇટ હાઉસ તરફથી આવી રહેલી આક્રમક ભાષાએ ડેનમાર્કમાં ભારે ચિંતા પેદા કરી છે. તેમણે જણાવ્યું કે તેમની મુલાકાતનો હેતુ બંને દેશોને એ વિશ્વાસ આપવાનો છે કે બધા અમેરિકન લોકો ટ્રંપની આક્રમક નીતિ સાથે સહમત નથી.
કોપનહેગનમાં બોલતાં સેનેટર કુન્સે કહ્યું કે તેમને આશા છે કે ડેનમાર્કના લોકો અમેરિકન જનતા પર પોતાનો વિશ્વાસ નહીં ગુમાવે. તેમણે ઉમેર્યું કે અમેરિકા ડેનમાર્ક અને નાટો સાથે મળીને જે સહયોગી કાર્યો કર્યા છે, તેના માટે ગહન આદર રાખે છે. કુન્સના આ શબ્દો વ્હાઇટ હાઉસ તરફથી આવી રહેલા કડક નિવેદનો કરતાં સંપૂર્ણપણે વિપરીત દિશા દર્શાવે છે.
ડોનાલ્ડ ટ્રંપ સતત આ દલીલ કરી રહ્યા છે કે ગ્રીનલૅન્ડ પર ચીન અને રશિયાની નજર છે અને ત્યાં વિશાળ પ્રમાણમાં અણઉપયોગી ખનિજ સંપત્તિ હાજર છે. તેમના મતે, આ દ્વીપ પર અમેરિકાનું નિયંત્રણ ન માત્ર વ્યૂહાત્મક રીતે જરૂરી છે, પરંતુ ભવિષ્યની વૈશ્વિક શક્તિ સંતુલન માટે પણ અનિવાર્ય છે. વ્હાઇટ હાઉસે આ વિસ્તાર પર બળજબરીથી કબજો કરવાની શક્યતા અંગે સ્પષ્ટ ઇનકાર કર્યો નથી, જેના કારણે યુરોપિયન દેશોમાં અસુરક્ષાની ભાવના વધી રહી છે.
ગ્રીનલૅન્ડ મુદ્દે અમેરિકાની આક્રમક નીતિ અને ટૅરિફ બોમ્બે ટ્રાન્સ-અટલાન્ટિક સંબંધોમાં નવી તિરાડ ઉભી કરી છે. વિશ્લેષકો માને છે કે આ વિવાદ માત્ર એક દ્વીપ સુધી સીમિત નથી, પરંતુ વૈશ્વિક રાજકારણમાં શક્તિ પ્રદર્શન અને આર્થિક દબાણની નવી લડાઈનું પ્રતીક બની રહ્યો છે. આવનારા દિવસોમાં આ મુદ્દો અમેરિકા અને યુરોપ વચ્ચેના સંબંધોને કેટલો અસર કરશે, તે વિશ્વભરનું ધ્યાન ખેંચી રહ્યો છે.