મિડલ ઈસ્ટમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી ચાલી રહેલો તણાવ ઘટવાના બદલે હવે સીધા વૈશ્વિક મહાસત્તા અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના સીધા સંઘર્ષમાં ફેરવાઈ રહ્યો છે. અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ (Donald Trump) ના તાજેતરના એક સત્તાવાર દાવાએ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ખળભળાટ મચાવી દીધો છે અને આખા ક્ષેત્રમાં ગમે ત્યારે મોટું યુદ્ધ ફાટી નીકળવાની આશંકાઓ તેજ થઈ ગઈ છે. વ્હાઇટ હાઉસ અને પેન્ટાગોન આ ઘટના બાદ હાઈ-એલર્ટ મોડ પર આવી ગયા છે.

સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ પર અમેરિકી હેલિકોપ્ટરને તોડી પાડ્યું

રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાના સત્તાવાર સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ 'ટ્રુથ સોશિયલ' (Truth Social) પર પોસ્ટ કરીને દાવો કર્યો છે કે, ગઈરાત્રે સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ (Strait of Hormuz) ના અત્યંત વ્યૂહાત્મક અને સંવેદનશીલ દરિયાઈ માર્ગની ઉપર ગશ્ત (પેટ્રોલિંગ) કરી રહેલા અમેરિકાના એડવાન્સ્ડ અપાચે હેલિકોપ્ટર (Apache Helicopter) ને ઈરાની સુરક્ષા દળોએ તોડી પાડ્યું છે.

જો કે, વૈશ્વિક રાહતની વાત એ રહી કે આ ભયાનક હુમલા છતાં હેલિકોપ્ટરમાં સવાર બંને અમેરિકી પાયલટો સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત છે અને તેમને કોઈ ગંભીર ઈજા થઈ નથી. આ જાનહાનિ ટળી હોવા છતાં, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે અત્યંત આકરા શબ્દોમાં ઈરાનને લલકારતા હુંકાર કરી છે કે, "અમેરિકા પોતાના સૈન્ય સંસાધનો પર થયેલા આ કાયરતાપૂર્ણ હુમલાને સહન નહીં કરે અને અમે આનો ખૂબ જ કરારો અને જડબાતોડ જવાબ ચોક્કસ આપીશું.

એક દિવસ પહેલા જ ટ્રમ્પે નેતન્યાહૂને આપી હતી સંયમની સલાહ

અપાચે હેલિકોપ્ટર પર થયેલા આ હુમલા પહેલા, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ મિડલ ઈસ્ટમાં શાંતિ સ્થાપવા માટે સક્રિય ભૂમિકા ભજવી રહ્યા હતા. મીડિયા રિપોર્ટ્સ અનુસાર, રવિવારે ઈરાન દ્વારા ઈઝરાયેલ પર કરવામાં આવેલા ભયાનક મિસાઈલ હુમલા બાદ ટ્રમ્પે તાત્કાલિક ઈઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂ (Benjamin Netanyahu) સાથે ફોન પર લાંબી વાતચીત કરી હતી.

ટ્રમ્પે નેતન્યાહૂને અપીલ કરી હતી કે તેઓ ઈરાનના આ મિસાઈલ હુમલાનો અત્યારે કોઈ વળતો જવાબ ન આપે. તેમણે ચેતવણી આપી હતી કે જો ઈઝરાયેલ પલટવાર કરશે, તો છેલ્લા 3 મહિનાથી ચાલી રહેલા ભીષણ સૈન્ય સંઘર્ષને ખતમ કરવા માટે પડદા પાછળ ચાલી રહેલી વૈશ્વિક શાંતિ વાર્તા (Peace Talks) સંપૂર્ણપણે પાટા પરથી ઉતરી જશે અને સ્થિતિ લાંબા સમય માટે બગડી જશે. તે સમયે ટ્રમ્પે ઈરાનને પણ હિંસાનો માર્ગ છોડીને વાતચીતના ટેબલ પર પાછા ફરવા આગ્રહ કર્યો હતો.

શાંતિ કરાર સ્વીકારવા ઈઝરાયેલ પર દબાણ

અમેરિકી ન્યૂઝ ચેનલ ‘ફોક્સ ન્યૂઝ’ (Fox News) સાથેની ખાસ વાતચીતમાં ટ્રમ્પે આશા વ્યક્ત કરી હતી કે અમેરિકા એક ઐતિહાસિક શાંતિ કરારની ખૂબ જ નજીક પહોંચી ગયું છે અને તેને ટૂંક સમયમાં જ આખરી ઓપ આપી દેવામાં આવશે. તેમણે ઈરાનને મિસાઈલ હુમલા તાત્કાલિક બંધ કરીને કૂટનીતિક દિશામાં આગળ વધવા કહ્યું હતું. ટ્રમ્પે નોંધ્યું હતું કે ઈરાનના હુમલાથી ઈઝરાયેલને કોઈ મોટું આર્થિક કે સૈન્ય નુકસાન થયું નથી, તેથી ઈઝરાયેલે જવાબી કાર્યવાહીથી બચવું જોઈએ.

આ ઉપરાંત, અગ્રણી આંતરરાષ્ટ્રીય અખબાર ‘ફાઇનાન્શિયલ ટાઇમ્સ’ (Financial Times) ને આપેલા ઇન્ટરવ્યુમાં ટ્રમ્પે એક મોટું નિવેદન આપતા સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, "અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે ભવિષ્યમાં જે કોઈ પણ શાંતિ કરાર થશે, તેને ઈઝરાયેલે દરેક સંજોગોમાં સ્વીકારવો જ પડશે." આ સાથે જ ટ્રમ્પે લેબનાનની રાજધાની બેરૂત (Beirut) પર ઈઝરાયેલી વાયુસેના દ્વારા કરવામાં આવી રહેલા બોમ્બમારાની પણ આકરી ટીકા કરી હતી અને કહ્યું હતું કે તેઓ ઈઝરાયેલની આ કાર્યવાહીથી બિલકુલ સંતુષ્ટ નથી. જો કે, હવે ખુદ અમેરિકાના હેલિકોપ્ટર પર ઈરાને હુમલો કરી દેતા આ તમામ શાંતિ પ્રયાસો પર પાણી ફરી વળ્યું હોય તેમ લાગી રહ્યું છે.